Lof der scepsis

Referentie

Ferwerda, Rein, Lof der scepsis. Beschouwingen over taal, religie, schone kunsten, filosofie en psychologie, Kampen: Klement, 2003, 190 p.

Informatief extract

"Ik weet dat ik niets weet, moet de Griekse filosoof Socrates eens hebben gezegd. Op grond daarvan is hij wel als scepticus aangemerkt. Na hem is het scepticisme eigenlijk niet meer weg geweest uit het Europese denken.

In Lof der scepsis laat de classicus Rein Ferwerda zien dat een sceptische levenshouding op veel terreinen van het leven goede vruchten afwerpt? Een scepticus zal zich niet door de waan van de dag of de dwang van de traditie laten intimideren. Bij alle bewondering die men kan koesteren voor wat de mensheid op de terreinen van wetenschap, kunst en religie tot stand heeft gebracht, rest er op al die gebieden altijd iets dat onbenoembaar lijkt, een leegte die uitnodigt tot voortdurende contemplatie, maar die zich niet gewonnen geeft
Juist deze leegte blijkt voor veel mensen de inspiratiebron te zijn geweest voor het denken over religie en taal, voor het bedrijven van filosofie of voor het maken van kunst. Ze zagen in de leegt soms een spoor van een andere werkelijkheid die zich in de loop der eeuwen achter en in de traditionele vormen had verscholen.

De scepticus is een levenskunstenaar die wars is van alle dogmatisme en fanatisme, en voortdurend op zoek is naar nieuwe wegen om goed te kunnen leven en met de raadsels en moeiten van het bestaan in het reine te komen. De sceptische dans rondom de leegte is als het ware het leven zelf en geeft mensen de moed om een boom te planten ook als ze zouden weten dat de wereld de dag daarna ten onder zou gaan.

Lof der scepsis bevat een schat aan informatie op velerlei gebied. Vooral betreffende de Griekse Oudheid, en schetst een levenshouding van een aanstekelijke blijmoedigheid.

Rein Ferwerda (1937) studeerde klassieke taal en letterkunde aan de Vrije Universiteit van Amsterdam en promoveerde in 1964 op een proefschrift over Plotinus Van 1968 tot 1993 was hij rector van het Marnix College te Ede. Hij schreef o.m. een filosofische roman, Timo
(1999) en bezorgde vanaf 1984, vele vertalingen van klassieke werken (o.a. Plotinus, Diogenes Laërtius, Sextus Empiricus, Epedokles, Desmokritos, Augustinus, Aristoteles en Julianus de afvallige). Ook werkte hij mee aan de herziening van Xaveer de Wins Plato-vertaling (Plato, Verzameld werk, 1999)." (uit: covertekst)

Creatieve commentaar

Nog te lezen! Deze bijna poëtische tekst op de achterflap nodigt uit om te lezen en om scepticus te worden als je het al niet was. Mooie tegenspraak trouwens tussen het (halfzachte) poëtische en het (harde) sceptische. Bovendien verklapt het enkele van zijn (hopelijk veelvuldig aanwezige) pittige uitspraken b.v.: "Een scepticus zal zich niet door de waan van de dag laten intimideren". Aha, een uitspraak naar mijn hart.

Reden twee: Volgens de ondertitel gaat het over beschouwingen over een breed terrein: taal, kunst, religie, filosofie en psychologie.

Scepticus is een woord dat tegenwoordig (spijtig genoeg) een negatieve bijklank heeft. Terwijl het er eentje is dat toch in de eerste regionen van mijn woordenboek staat. Ik hoop bevestiging te vinden.

Al is het maar voor de impliciete vrijheid (voor mij, toch). Een oprecht scepticus is een vrij mens. Als je je vrij kunt (mag) voelen in je ongeloof.

Ik ga het zeker lezen, al hopende op all the above!